VKİ Nedir?
Vücut Kitle İndeksi (VKİ), bir kişinin kilo ve boy oranını değerlendirerek vücut ağırlığının sağlık açısından uygun olup olmadığını belirlemek için kullanılan bir ölçüttür.
VKİ, kilogram cinsinden ağırlığın, metre cinsinden boyun karesine bölünmesiyle hesaplanır.
Nasıl Hesaplanır?
VKİ formülü: VKİ = Ağırlık (kg) / [Boy (m)]²
Örneğin; 75 kg ağırlığında ve 1.65 m boyunda bir kişi için:
- Boyun karesi: 1.65 × 1.65 = 2.7225 m²
- VKİ: 75 ÷ 2.7225 = 27.5 kg/m²
Önemli Uyarılar
VKİ, yağ oranı, vücut tipi, kas-kütle oranı gibi faktörleri hesaba katmaz. Bu nedenle:
- Çok kaslı kişiler yanlışlıkla fazla kilolu sınıfına girebilir
- Yaşlılarda kas kaybı nedeniyle VKİ yanıltıcı olabilir
- Çocuklar ve hamileler için farklı değerlendirme gerekir
Sağlık Riskleri
VKİ değerinin yüksek olması şu riskleri artırır:
- Kalp hastalıkları
- Tip 2 diyabet
- Yüksek tansiyon
- Uyku apnesi
- Bazı kanser türleri
Bel Çevresi Önemli
VKİ ile birlikte bel çevresi de önemli bir göstergedir:
- Erkeklerde 94 cm üzeri riskli, 102 cm üzeri yüksek risk
- Kadınlarda 80 cm üzeri riskli, 88 cm üzeri yüksek risk
Bel çevresindeki yağlanma (elma tip) daha tehlikelidir.
Çocuklarda VKİ
Çocuklarda VKİ değerlendirmesi yaşa ve cinsiyete göre yapılır:
- Persantil eğrileri kullanılır
- Çocuk doktoru tarafından değerlendirilmelidir
- Büyüme ve gelişme dikkate alınır